LCA, VOC, EPD: wat ze meten en waar je ze terugvindt
Drie termen die overal opduiken rond duurzame materialen en die vaak door elkaar gebruikt worden. Onterecht. Elke term meet iets anders. Wie ze verwart, claimt al snel te veel of te weinig over wat een product écht doet.
LCA: wat het kostte om te maken
Een Life Cycle Assessment brengt de milieu-impact van een product in kaart, van grondstof tot einde levensduur: energieverbruik tijdens productie, materialen, transport, wat er gebeurt bij recyclage of verbranding. Zonder LCA is "duurzaam" een claim over het hout. Mét LCA is het een claim over het hele productieproces, en daar zit de impact meestal ook echt: niet in het materiaal zelf, maar in wat eraan toegevoegd wordt.
Een LCA volgt een product doorheen drie fases, elk met eigen data. Productie zit in groep A, gebruik in groep B, einde levensduur in groep C en D. Voor de panelen van Decospan focust de assessment op A1-A3 en C en D: productie en einde levensduur, niet op de gebruiksfase. Die wordt apart gemeten via VOC-testen. De Environmental Product Declaration (EPD), gebouwd op die LCA, vertaalt de resultaten naar een geverifieerd cijfer voor de volledige productopbouw, gecontroleerd door een onafhankelijke derde partij, niet enkel gerapporteerd door Decospan zelf. Beide vormen de basis voor alles wat volgt.
Een verduidelijking die het waard is om te maken: hout zelf stoot geen CO2 uit. Een boom neemt koolstof op en slaat die op tijdens de groei, en geeft die pas vrij bij verbranding. Een LCA meet dus niet het hout. Het meet alles eromheen.
VOC: wat het uitstoot eenmaal geïnstalleerd
Voor de MDF-panelen van Decospan, Shinnoki, Querkus en Nuxe, wijst die meting ergens specifiek naartoe: de draagplaat, niet het fineer, bepaalt het grootste deel van de milieu-impact in de meeste categorieën. Dat geldt niet voor elke categorie. Voor klimaatimpact specifiek ligt productie alleen dicht bij koolstofnegatief, maar die balans verschuift zodra verbranding aan het einde van de levensduur meetelt, want dan komt de opgeslagen koolstof weer vrij. Welke van die twee fases uiteindelijk doorweegt, ligt niet vast. Het hangt af van wat er echt met het paneel gebeurt aan het einde van zijn levensduur.
Decospan publiceert de Life Cycle Assessment per product in de downloadsectie van de website, samen met de bijhorende EPD voor een selectie van onze producten. De LCA is de gedetailleerde berekening, die precies toont welke materialen en productiestappen bijdragen aan elke impactcategorie. Daar komt een bevinding zoals de verhouding draagplaat-fineer ook vandaan.
VOC: wat het uitstoot eenmaal geïnstalleerd
Dit is een volledig aparte meting, en maakt geen deel uit van de LCA-berekeningen. Een LCA kan er op papier uitstekend uitzien en toch niets zeggen over de lucht in de afgewerkte ruimte. Daarom wordt binnenluchtkwaliteit apart gemeten. Wat een product kost om te produceren en wat het nadien uitstoot in een ruimte, zijn twee verschillende zaken. En enkel dat laatste gaat over de mensen die de ruimte effectief gebruiken.
Formaldehyde en bredere VOC-emissies worden getest en gerapporteerd als twee aparte parameters, niet als de ene een subcategorie van de andere. Resultaten worden doorgaans op meerdere momenten gegeven: enkele dagen na installatie en opnieuw enkele weken later, want emissies veranderen naarmate materialen uitgassen.
De formaldehyde-emissieklasse staat vermeld op de Technical Info-fiche van elk product, beschikbaar per product in de downloadsectie. De volledige VOC-testresultaten, gerapporteerd op die meerdere tijdstippen, staan in de EPD zelf, een niveau gedetailleerder dan de hoofdclassificatie.
Pictures section
EPD: of dit allemaal te controleren valt
Een niet-geverifieerde claim en een geverifieerde claim kunnen er op een fiche identiek uitzien. Precies die kloof dicht een Environmental Product Declaration. Ze is gebouwd op de LCA-data, dus het productie-verhaal zit erin verwerkt, aangevuld met de formaldehyde- en VOC-resultaten als onderbouwing. Kiezen voor een EPD is een bewuste keuze om gecontroleerd te worden, in plaats van gewoon op je woord geloofd te worden. Dat is anders dan een verklaring zoals de CE-markering, die elk product sowieso nodig heeft.
Decospan investeert in deze labels en de LCA-berekeningen erachter, omdat ze een kwantitatieve, gecontroleerde basis vormen. Iets om een gesprek op te bouwen, in plaats van te argumenteren vanuit een mening. Die basis voedt rechtstreeks waar innovatie naartoe gaat, en betekent dat het voorwerk er al ligt tegen wanneer de markt klaar is om echt te verschuiven naar duurzamere producten.
Onafhankelijk geverifieerd, niet zelf gerapporteerd: een externe controle dat de onderliggende LCA correct is uitgevoerd, niet enkel een bedrijf dat zijn eigen cijfers publiceert.
Na Parky hebben we in 2025 nieuwe EPD’s opgesteld voor onze strategische fineercollecties: Shinnoki, Querkus, Nuxe en het vloermerk Esco.
De EPD's van Decospan worden per productcategorie gepubliceerd en zijn te vinden in de verschillende downloadsecties. Elke EPD vermeldt expliciet zijn declared unit, scope en geldigheidsperiode. Het loont om die te checken voor het specifieke product in kwestie, in plaats van aan te nemen dat ze het hele gamma dekken.
Het grotere plaatje
Deze drie maken deel uit van een groter geheel: het Corporate Sustainability Report, waar sourcing, emissies en geverifieerde voetafdrukken samenkomen voor het hele bedrijf. Doelstellingen die behaald zijn, en die nog niet behaald zijn, staan er allebei in, in plaats van verspreid product per product.
